“Ăn chay” (vegetarian) vs “thuần chay” (vegan)

Bài viết này chỉ so sánh hai khái niệm “ăn chay” và “thuần chay” dựa vào nguyên nhân và mục đích. 

Ở Việt Nam, “ăn chay” là khái niệm xuất phát từ quan điểm phật giáo được xem là một nghi thức tâm linh, với mục đích giải nghiệp và bớt sát sanh. Nhiều gia đình theo đạo phật thường ăn chay vào các ngày rằm (theo âm lịch) và cũng có nhiều người chọn ăn chay trường.

https://www.pexels.com/photo/top-view-photo-of-vegetables-3026802/

Hầu hết, mọi người khi nói đến ăn chay đều nghĩ đến thức ăn không có cá thịt và không có nguồn gốc từ động vật. Và đa số cho rằng ăn chay thì ăn gì cũng được miễn không có thịt, cá. Tuy nhiên, chế độ ăn chay dễ thiếu các chất dinh dưỡng như (đạm động vật, sắt), nên tại một số vùng miền, người ta điều chỉnh cho phép ăn trứng gà (không trống) và uống sữa bò.

Với xuất phát điểm từ triết lý phật giáo, ăn chay là nghi thức tâm linh, giải nghiệp, bớt sát sanh, và cầu nguyện, nhiều người mặc định việc ăn chay như một sự “đổi chác” hay “hy sinh” trong một khoảng thời gian có hạn hoặc mãi mãi để cầu nguyện điều gì đó cho bản thân hay cho thành viên khác trong gia đình.

Bốn năm trước, khi tôi bắt đầu tìm hiểu về  “thuần chay” (tạm dịch từ thuật ngữ tiếng Anh “vegan”), chị họ hỏi tôi: “ủa, ăn chay à? Em đang cầu nguyện điều gì?”; tôi chỉ đơn giản trả lời chị ấy là: “dạ, em không cầu nguyện điều gì”.  Chị ấy tiếp tục hỏi: “thế định ăn chay đến khi nào?”, tôi trả lời: “dạ, mãi mãi”. Và tôi được hỏi cùng những câu hỏi đó rất nhiều lần. Nhân cơ hội được hỏi, tôi được chia sẻ. Nhưng thực tế thì điều tôi chia sẻ không quan trọng, vì người hỏi đã tự mặc định câu trả lời. Cũng không có gì đáng ngạc nhiên, vì tôi cũng vậy mà.

https://www.pexels.com/photo/4-cows-behind-black-metal-rails-162801/

Vậy, “thuần chay” là gì? “Thuần chay” không chỉ là chế độ ăn hoàn toàn thực vật, không có bất kỳ sản phẩm nào từ động vật; mà còn là tiếng nói của rất nhiều người trên thế giới nhằm chống lại ngành công nghiệp nuôi cấy động vật nhân tạo, giết mổ, lạm dụng và ngược đãi động vật một cách không cần thiết.

Với sự phát triển của khoa học và máy móc để sản xuất hàng loạt và tăng lợi nhuận thần tốc, ngành công nghiệp trứng sữa, chỉ nuôi toàn gà mái, chúng được nhốt trong lồng sắt, trong những căn buồng tối ẩm và không bao giờ được nhìn thấy ánh sáng mặt trời. Chúng được nuôi để đẻ trứng với số lượng lớn gấp nhiều lần so với số lượng trứng tự nhiên mà gà mái có thể đẻ hàng ngày. Nếu trứng gà nở ra gà trống con, chúng không mang lại lợi nhuận và thậm chí không được nuôi tiếp để lấy thịt. Tất cả gà trống mới nở sẽ được đổ vào máy nghiền nát.

Từ bé tôi đã quá quen với các quảng cáo, như: pho mát con bò cười, cô gái Hà Lan đi vắt sữa, vui tươi trên thảo nguyên. Liệu đó có phải là những gì thực sự xảy ra phía sau bức tường của các cơ sở công nghiệp nuôi bò và thu hoạch sữa không? Hay sẽ là khung cảnh rùng rợn các con bò bị đánh đập vô cớ, nhốt trong khung sắt ngày này qua tháng nọ và bị ép mang bầu liên tục để tạo ra nguồn sữa không ngừng. Khi bò con được sinh ra, thì chúng sẽ bị tách ra khỏi bò mẹ để chúng không bú sữa. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm, bạn có thể truy cập tại đây: https://www.youtube.com/watch?v=NPUnIVgJ428

Và chúng ta, những người tiêu thụ chỉ thấy sản phẩm là sản phẩm. Khi đi mua sắm, chúng ta chỉ thấy những hộp pho mát bò cười, các thanh xúc xích nhỏ xinh, các hộp sữa tươi nguyên chất được thiết kế bắt mắt và miếng thịt bò được cắt gọn gàng, đóng gói vệ sinh bày biện ngay ngắn trên kệ tại các siêu thị. Bao nhiêu người trong chúng ta sẽ dừng lại và tự hỏi chuyện gì đã xảy ra trước khi sản phẩm đến tay chúng ta?

Và tất nhiên, còn nhiều sản phẩm có thành phần từ động vật, như: kẹo dẻo (gummi bear) với thành phần chính là gelatin trong tủy xương heo; áo, quần, giày dép, túi xách làm từ da động vật… Và da động vật đó trước khi trở thành sản phẩm đã qua một quá trình xử lý, nhuộm màu độc hại và được thực hiện bởi các nhân công là trẻ em chưa đủ tuổi lao động tại các nước thu nhập thấp; hay mỹ phẩm được thí nghiệm trên các loài động vật hoặc/và có thành phần là từ các bộ phận của động vật. Tôi tin là bạn không muốn thấy những gì xảy ra với động vật trong các phòng thí nghiệm đâu.

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2021

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *